Blogs
Op deze pagina vind je mijn blogs over uiteenlopende thema’s die vaak in gesprekken voorbijkomen. Hoewel koppels vaak het gevoel hebben dat hun situatie uniek is, blijken veel vragen en uitdagingen universeel te zijn. Daarom zijn de verhalen in mijn blogs veralgemeniseerd. Jouw persoonlijke verhaal blijft altijd veilig en vertrouwelijk bij mij.
Wanneer laat je als therapeut het touw vieren?
In relatietherapie gebeurt het regelmatig dat een eerste gesprek al veel in beweging zet. Onlangs ontmoette ik een stel dat aangaf ondersteuning nodig te hebben. Tijdens het eerste gesprek werden de pijnpunten zichtbaar, er was ruimte voor emoties en we besloten een vervolgafspraak te maken.
Twee weken later zaten we opnieuw samen. Tot mijn verrassing vertelden ze dat er sinds ons vorige gesprek veel veranderd was. Het gesprek had iets doorbroken: ze voelden zich dichter bij elkaar en wisten niet goed waar ze het deze keer over wilden hebben. Toch ontstond er al snel een waardevolle uitwisseling, onder andere over hun gezinssysteem. Aan het einde gaven ze aan dat de gesprekken veel hadden betekend en dat ze concrete handvatten hadden gekregen. Hun besluit was om voorlopig geen nieuwe afspraak te plannen.
Als therapeut roept zo’n moment vragen op. Is er voldoende uitgehaald wat erin zat? Had er meer kunnen gebeuren? Moest er sterker gestuurd worden? Tegelijkertijd is dit een belangrijk leermoment: uiteindelijk bepalen cliënten zelf het tempo en de mate waarin ze verder willen werken.
Een uitspraak van een van mijn opleiders sluit hierbij aan: “Het water moet de cliënten aan de lippen staan, vóór ze echt hulp gaan zoeken.” Het benadrukt dat motivatie en timing niet door de therapeut af te dwingen zijn. Soms is het voldoende dat er een deur geopend wordt en dat er beweging ontstaat.
Therapie draait om het creëren van ruimte, niet om het forceren van verandering. Het kan voelen alsof er “meer uit te halen was”, maar het proces behoort toe aan de cliënt. Zij bepalen wanneer en hoe zij verder willen. Als het nodig is, weten zij de weg terug te vinden.
Dat maakt dit vak zo bijzonder: de kunst is weten wanneer je vasthoudt, en wanneer je loslaat.
Praktische tips voor stellen
Wil je zelf aan de slag met het doorbreken van patronen in je relatie? Deze punten kunnen helpen:
Neem kleine stappen. Verandering hoeft niet in één keer; vaak is een eerste gesprek of inzicht al voldoende om beweging te brengen.
Respecteer het tempo van elkaar. Geef ruimte, ook als de ander minder snel of juist sneller wil.
Sta stil bij wat al veranderd is. Kleine verbeteringen mogen gezien en benoemd worden.
Vraag om hulp als het nodig is. Het is geen zwaktebod om (opnieuw) de stap naar hulp te zetten.
In verbinding loslaten – wanneer liefde niet genoeg is
Relaties zijn dynamisch en veranderen door de jaren heen. Soms houden partners veel van elkaar, maar blijkt dat niet voldoende om samen verder te kunnen. Dit proces kan pijnlijk zijn, zeker wanneer er ook thema’s spelen als een onvervulde kinderwens, psychische problemen (denk aan een depressie) of het verdwijnen van passie.
In veel langdurige relaties ontstaat een verschuiving: waar in het begin passie en begeerte aanwezig zijn, kan dit later meer plaatsmaken voor vriendschap en zorg. Wanneer partners hierin niet dezelfde behoefte ervaren, ontstaat spanning. Eén partner kan verlangen naar meer intimiteit en bevestiging, terwijl de ander moeite heeft dit te geven.
Een onvervulde kinderwens kan deze spanning versterken. Seks kan in dat geval veranderen van een spontane, verbindende ervaring naar een “moetje”. Hierdoor komt de emotionele nabijheid nog verder onder druk te staan.
Binnen de Gestalttherapie wordt vaak gekeken naar polariteiten, zoals verbondenheid versus autonomie. Gezonde relaties vragen om een balans tussen jezelf trouw blijven en verbonden zijn met de ander. Wanneer die balans zoekraakt, bijvoorbeeld door overmatige aanpassing of juist afstand nemen, kan dit leiden tot frustratie en vervreemding binnen de relatie.
De hechtingstheorie van Bowlby, later toegespitst op volwassen relaties door dr. Sue Johnson, grondlegger van de Emotional Focused Therapy (EFT), biedt een ander perspectief op relatieproblemen. Bijvoorbeeld: Partners met een angstig-ambivalente hechtingsstijl verlangen vaak naar nabijheid maar twijfelen of de ander echt beschikbaar is. Partners met een vermijdende hechtingsstijl hebben juist moeite met emotionele nabijheid en trekken zich terug. In een relatie kunnen deze stijlen elkaar versterken en leiden tot een patroon van aantrekken en afstoten.
Wanneer duidelijk wordt dat partners niet langer dezelfde weg willen gaan, kan een scheiding soms de meest respectvolle keuze zijn. Loslaten hoeft niet te betekenen dat liefde of respect verdwijnen. Integendeel: door eerlijk te erkennen dat de relatie niet langer voedend is, ontstaat ruimte voor een nieuwe toekomst, waarin ieder trouw kan blijven aan zichzelf.
Wat we hiervan kunnen leren
- Passie en verbondenheid vragen om voortdurende aandacht.
- Een onvervulde kinderwens kan de druk op intimiteit vergroten.
- Het herkennen van patronen in autonomie en verbondenheid helpt bij het begrijpen van relatieproblemen.
- Hechtingsstijlen hebben een grote invloed op hoe partners omgaan met nabijheid en afstand.
- Relatietherapie is niet gericht op “bij elkaar blijven”, maar op helderheid en het herstellen van contact. Soms leidt dat tot een nieuwe start samen, soms tot een liefdevol afscheid.
Praktische tips voor stellen
Wil je de balans in je relatie versterken? Dan kunnen de volgende punten helpend zijn:
Blijf in gesprek. Spreek regelmatig uit wat je voelt en nodig hebt, zonder verwijt.
Onderzoek je eigen behoeften. Vraag jezelf af: wat wil ík, los van de ander?
Herken patronen. Let op wanneer je jezelf verliest in zorg voor de ander, of juist terugtrekt.
Creëer momenten van nabijheid. Kleine gebaren van aandacht, aanraking en complimenten houden de verbinding levendig.
Durf spanning toe te laten. Vermijden van conflict lijkt veilig, maar echte intimiteit vraagt soms om het aangaan van ongemak.
Zoek steun als het nodig is. Een therapeut kan helpen patronen zichtbaar te maken en nieuwe wegen te openen.
Balans vinden tussen schuldgevoel en stevigheid in relaties
In veel relaties speelt het thema schuldgevoel een rol. Bijvoorbeeld wanneer een van beide partners verliefd is geweest op iemand anders, of wanneer er fouten uit het verleden zijn die nog doorwerken. De partner die zich schuldig voelt, probeert dit gevoel vaak zo snel mogelijk weg te duwen: “Ik wil er niet meer bij stilstaan, laten we gewoon doorgaan.”
De andere partner reageert hier regelmatig op door extra begripvol te zijn: “Het geeft niet, ik wil je niet nog meer belasten.” Hoewel dit liefdevol klinkt, ontstaat er hierdoor een scheefgroei. De een blijft rondlopen met onverwerkte gevoelens, terwijl de ander zich terugtrekt en weinig positie inneemt.
Wat er gebeurt als je stil durft te staan
In gesprekken met stellen blijkt vaak dat juist het erkennen van schuldgevoel ruimte geeft. Het hoeft niet meteen opgelost te worden, maar het mag uitgesproken worden: “Ik voel me schuldig dat ik jou pijn heb gedaan.” Als de ander dit kan ontvangen zonder direct te sussen, ontstaat er meer echtheid en verbinding.
Daarnaast is het belangrijk dat de partner die zich vaak terugtrekt, leert positie innemen. In plaats van alleen maar begrip tonen, kan het helpend zijn om ook eigen gevoelens te benoemen: “Ik merk dat ik bang ben dat dit opnieuw gebeurt” of “Ik heb behoefte aan meer duidelijkheid van jou.”
Door beide bewegingen (erkennen van schuld én innemen van positie) ontstaat er meer stevigheid in de relatie.
Patronen uit het gezin van herkomst
Veel stellen ontdekken dat deze dynamiek teruggaat naar hun achtergrond. Wie in zijn gezin leerde om altijd door te gaan en emoties weg te duwen, zal dat ook in de relatie doen. Wie gewend was zich aan te passen en conflicten te vermijden, trekt zich in een relatie eerder terug. Deze patronen herkennen is vaak de eerste stap om er samen verandering in te brengen.
Praktische tips voor stellen
Erken gevoelens, ook als ze pijnlijk zijn. Wegwuiven helpt niet, erkenning schept ruimte.
Neem positie in. Benoem je eigen grenzen en wensen, ook als dit spannend voelt.
Onderzoek je patronen. Sta stil bij wat je vanuit je gezin van herkomst hebt meegenomen en hoe dit doorwerkt in je relatie.